Artikel van journaliste Annelies Rutten

Met Hippo-Trek in Afrika… op het ritme van de bush

Adembenemende paardrijsafari in de savanne van Botswana

Er is maar een probleem met de paardrijsafari in de vallei van de Limpopo in Botswana. Wat hierna nog doen? Want hoe het gevoel van vrijheid en intens geluk te evenaren, laat staan te overtreffen, dat je bekruipt tijdens het galopperen met de kuddes gnoes, impala's en giraffen doorheen de weidse savannevlaktes van zuidelijk Afrika? "This is what riding is all about", zegt gids Steven Rufus. We kunnen het alleen maar beamen. Dit is paardrijden in de ware betekenis van het woord. Ecuestre trok met acht lezers doorheen de Afrikaanse bush. Een kippenvelervaring.

Precies 24 uur hebben we gereisd, wanneer we, versuft door de extreme hitte, uit de Landrover stappen en dankbaar de beker vruchtensap aanvaarden die plots als uit het niets lijkt op te duiken. De lange reis - nachtvlucht naar Johannesburg, een uur durende transfervlucht in kleine charter naar Botswana en een vol uur jeep - kruipt in de kleren. Maar de plek waar je terechtkomt, het Tent Camp van het Mashatu Game Reserve in Oost-Botswana maakt alles goed. Dit is het Afrika dat ik tot dusver alleen nog maar kende uit films. Uitgestrekte savanne zover je kunt kijken, met her en der verspreid de imponerende eeuwenoude mashatubomen waaraan dit wildpark zijn naam te danken heeft. Het Mashatu park maakt deel uit van het Northern Tuli Game Reserve, een wildpark aan de samenvloeiing van de rivieren Shashe en Limpopo, in het meest oostelijke puntje van Botswana. Een prachtig stukje Afrika, ingeklemd tussen Zimbabwe en Zuid-Afrika. Anders dan de noordelijke Okavangodelta is dit stukje Botswana relatief ongerept. Het wildpark ligt (nog?) niet op de route van de grote reisagenten. De toeristen komen, maar het blijft kleinschalig en gemoedelijk. En dat terwijl het park enorme troeven heeft, zoals de bijnaam land der reuzen, verwijzend naar de zeven reuzen die er thuis zijn (de olifant, de leeuw, de giraf, de eland, de struisvogel, de kori bustard en de prachtige baobab-boom) doet vermoeden.

Het terrein, een afwisseling van uitgestrekte savanne, droge rivierbeddingen en rotsachtige plateaus, vraagt er gewoon om om verkend te worden vanop een paardenrug. Vooral de weidsheid van het landschap geeft je als ruiter een immens gevoel van vrijheid. Mooi achter elkaar op de paadjes blijven kennen ze hier niet. Omdat hier simpelweg geen paden zijn. Maar ook omdat een groepje ruiters bijna de gelijke wordt van de kuddes kudu's en impala's die je her en der ontmoet. Een groep dieren, die, hoewel ze elk hun eigen route volgen, een hechte eenheid vormen.

Tent Camp, in het noorden van het reservaat, is de uitvalsbasis van Limpopo Valley Horse Safaris. In de comfortabele luxetenten, met heuse bedden en koloniaal aandoend meubilair en sanitair, zullen we de eerste en de laatste nacht van de safari overnachten. Het is er aangenaam toeven, al is het de eerste uren even wennen. Het lijkt moeilijk te geloven dat hier elk moment een leeuw of luipaard kan opduiken. En toch, de sporen zijn er, in het mulle zand op de paden tussen de tenten. Hier loop je 's avonds beter niet alleen.
De luxe van Tent Camp zullen we de volgende dag al achter ons laten. Vanaf dan zullen we overnachten in safari-tentenkampen met ruime canvas iglotenten, stretchers, een permanent brandend kampvuur waarop de koffiepot pruttelt en kokkin Joyce de meest verbazende lekkernijen bereidt en - geloof het of niet - iedere dag weer warme douches en gekoelde witte wijn. De leefomstandigheden zijn basic, maar perfect voor een leven op het ritme van de bush: opstaan met de eerste zonnestralen, om half zeven in het zadel om zes uur later aan te komen in het volgende tentenkamp. Voor de meesten onder ons is het vroege opstaan even wennen, maar al snel is iedereen overtuigd van de voordelen. Niet alleen zijn we de verzengende oktoberhitte voor, ook zijn we op pad wanneer de dieren, waar het op deze reis toch allemaal om draait, door de savanne trekken of aan de drinkplaatsen verzamelen.

De dieren maken indruk. Zelfs gids Steven Rufus, voor wie conforntaties met gnoes, giraffen en zebra's, bijna dagelijkse kost zijn, krijgt er nooit genoeg van. "De bush blijft fascineren", zegt de 37-jarige paardenfreak. Dat dat waar is, merken we de eerste dag al. Hoe opwindend is het om plots oog in oog te staan met een kudde gnoes, impala's of kudu's. Als we dan ook nog een giraf ontwaren, kan de ochtend niet meer stuk. Het is bevreemdend om dieren die je enkel uit de dierentuin kent, plots in hun natuurlijke habitat te ontmoeten.

Alsof ze weten dat het nog maar onze eerste dag is en de spanning gestaag moet worden opgebouwd, zien we de eerste dag nog geen enkele olifant. In de groep is een lichte teleurstelling merkbaar want de olifant, zo'n 1.200 zijn er in Mashatu, is de onbetwistbare koning van dit park. Wanneer we, ietwat verontrust durven vragen of we echt wel ellies (afkorting van elephant) zullen zien, kan Steven een lach niet onderdrukken. Wacht maar, gniffelt hij.

Lang hoeven we inderdaad niet meer te wachten. Op dag twee staan ze plots voor ons. Zestig tot zeventig zijn het er, schat Steven, gezapig grazend in het hoge steppegras. De dikhuiden hebben ons niet in de gaten. De wind zit goed. We kunnen de kudde redelijk dicht naderen zonder dat de dieren ons kunnen horen of ruiken. We zien hoe enkele jonge stieren in de clinch gaan met de leider van de troep, in een poging om het leiderschap op te eisen. "Ze zijn te jong", weet Steven. "Pas rond hun dertigste kunnen mannetjes hun plaats opeisen in de groep. Deze stier is amper twintig." De gids heeft het bij het rechte eind. Het jonge mannetje doet een poging om de oudere het hoofd te bieden maar beseft snel dat hij kansloos is. Gewillig laat hij zich uit de kudde drijven en blijft op veilige afstand. Als bevoorrechte getuigen slaan we het spektakel gade.
De confrontatie met de olifanten maakt meteen duidelijk waarom Steven het steevast heeft over 'de beste vier maal vier' wanneer hij over paarden praat. De viervoeters brengen je zoveel dichter bij de natuur dan de meest geavanceerde Jeep of Landrover ooit zou kunnen doen. De paarden laten zich gewillig leiden doorheen de soms dichte struiken van de bush. Ook in wendbaarheid en snelheid halen ze het met lengtes voorsprong op hun gemotoriseerde tegenhangers.

Echt gevaarlijk is het niet. Zijn jarenlange ervaring - dit jaar maar liefst 120 dagen in de bush - maakt van Steven de perfecte gids, die weet hoe hij potentieel gevaarlijke situaties moet aanpakken. Het geweer dat hij altijd en overal met zich meedraagt heeft hij nooit moeten gebruiken, tenzij misschien voor een enkel waarschuwingsschot. Wel wil hij al eens flirten met het risico. Steven is op zijn best wanneer hij oog in oog staat met een olifant. Zonder zichzelf, de groep of de olifanten in gevaar te brengen, daagt hij de dieren uit. Nooit zullen we vergeten hoe we over de droge Limpopobedding reden toen plots een groepje vrouwtjesolifanten opdook. Steven maant ons aan te blijven staan. Zelfs nadert hij de olifanten, die zich verontrust door onze aanwezigheid uit de rivierbedding haasten, redelijk dicht. Dat is niet naar de zin van een van de olifanten die, hoog boven op de oever, vervaarlijk trompettert, de oren uitspreidt en de slagtanden laat zien. Steven geniet er zichtbaar van. Hij speelt zijn spel, danst zijn dans, voert zijn dialoog met de reus van de bush. De olifanten zijn overigens de belangrijkste reden waarom hij zijn vorige stek in de noordelijke Okavangodelta opgaf om in zich te vestigen in Mashatu. In Okavango zijn dergelijke ontmoetingen met olifanten eerder zeldzaam. In Mashatu zijn ze dagelijkse kost. "Ik wil olifanten", zegt Steven. "Het zijn fascinerende dieren die me blijven verbazen. Ze hebben nog veel geheimen. Misschien is dat wel de reden waarom ze zo tot de verbeelding spreken van de mens." Niemand zal ontkennen dat de gids de waarheid spreekt. Hoe indrukwekkend ook de andere dieren van de wildernis, de olifant breekt de records. Zijn plompe maar tegelijk ook elegante voorkomen, zijn snelle pas, zijn ontroerende lichaamstaal vormen de hoogtepunten van deze reis.

De allermooiste ontmoeting met de dikhuiden beleven we in het Pete's Pond kamp. Het kamp is opgebouwd rond een rechthoekige dierenkijkhut aan een waterplas. Op de middag van dag vier ontvouwt zich hier een schitterend schouwspel wanneer een kudde van zo'n honderd stuks het water opzoekt. Zich niet bewust van onze aanwezigheid verdringen kleine en grote olifanten zich omheen de plas. Ze drinken, laten het water over hun verweerde huiden vloeien en trekken bladeren van de bomen. Een enkeling begeeft zich in het water voor een verkwikkend bad. Het is moeilijk om de juiste woorden te vinden om dit spektakel te beschrijven. De olifanten zijn overal. Het kamp lijkt wel omsingeld. Tot op enkele tientallen meters naderen ze de tenten, gelukkig zonder acht te slaan op de menselijke aanwezigheid.

Maar niet alleen de overweldigende fauna maakt deze reis tot een nooit te vergeten gebeuren. Ook het rijden zelf is pure fun. Om de paarden te sparen en de dieren niet op te schrikken, ligt het tempo laag. Maar af en toe gooit Steven alle remmen los in een stevige galoppade. Vooral het galopperen met de dieren laat de adrenaline koken. Het is nauwelijks te beschrijven hoe vrij en licht je je voelt wanneer je galoppeert in het zog van zebra's, impala's, giraffen en een enkele keer zelfs olifanten. Een zijn met de natuur. Het is een versleten boutade, maar eindelijk begrijp je wat je ermee bedoelen. Dit zijn de meest verrukkelijke galoppades die een mens ooit kan ervaren. En Steven houdt wel van verrassingen en van een beetje pit laat zijn ruiters af en toe genieten van een stukje cross, waarbij een omgevallen boomstam als eens dienst doet als natuurlijke hindernis of een uitgedroogde rivierbedding als perfecte racebaan. Dat alles zonder het welzijn van de paarden - zijn kindjes noemt hij ze - uit het oog te verliezen. Stuk voor stuk stevige en blije dieren zijn het, elk met hun karakter en elk met hun verhaal. Maar allemaal even gretig om er elke dag op uit te trekken. Hun stevige drang voorwaarts verraadt hoe ook zij genieten van het trekken door de bush.
Na een halve dag zit voor de paarden het werk erop. Terwijl zij genieten van hun welverdiende rust, doen de ruiters zich te goed aan een lekker middagmaal en een lange siësta, om er in de late namiddag te voet op uit te trekken. Ook deze voettochten zijn een deel van het avontuur: een klein uitstapje naar Zimbabwe, ontmoetingen met olifanten, (gevaarlijke) wilde zwijnen en roepende bavianen en genieten van een ontroerend mooie zonsondergang boven de brede Motloutse rivier.

En 's avonds keert de rust terug. Wanneer we ons te goed doen aan het overheerlijke eten dat kokkin Joyce op haar kampvuur heeft bereid, wanneer enkel de geur en het zachte briesen de geruststellende aanwezigheid van dertien paarden rondom ons verraden, wanneer we luisteren naar de bush die nooit zwijgt en kijken naar de overweldigende sterrenhemel in de inktzwarte lucht, dan beseffen we, zij het nog niet helemaal, dat we iets onwaarschijnlijks moois aan het beleven zijn.

Annelies Rutten

INFO: Hippo-Trek
Natiënlaan 178
Knokke 8300
Tel: 050-61.17.85 Fax: 050-62.75.05
info@hippotrek.com
www.hippotrek.com