Artikel uit de Hippo-Revue van Mark Wentein

Op paardenritme trokken we 9 dagen rond in een schitterende natuur; werden we door een kudde opgewonden olifanten aangevallen en konden we genieten van een ongelofelijke flora en fauna. Te paard kom je natuurlijk veel verder en veel dichter bij de echte 'wild-life' dan je te voet of per jeep normaal gezien kan raken. De edelste verovering van de mens draagt je op plaatsen waar geen tekenen van beschaving meer aanwezig zijn. Dagen om niet te vergeten, perfect georganiseerd door Hippo Trek.

Hippo-safari in Botswana

Hippo Trek zorgt voor de betere locaties
Te paard op expeditie of safari gaan is de fervente hobby van Knokkenaar Paul Coudenys. Hoe moeilijker en hoe ruiger de omgeving en de natuur, des te liever hij het heeft. Hij reisde zelf de vijf werelddelen rond en verdiende steeds zijn boterham in de "horse business". Dan eens als hoefsmid, dan eens als africhter in één of andere stal. Nu is hij een veel gevraagde gids om te paard door de Gobi woestijn in Mongolië te trekken, de Andes op meer dan 5000 m hoogte met paarden te dwarsen of een groep toeristen vakkundig door de bush in Botswana te begeleiden. Vijf maanden per jaar is hij onderweg… Hippo Trek (horse related tourism) specialiseert zich specifiek in dat marktsegment waar de gewone touroperatros net niet komen. De broer van Paul, Bart organiseert wereldwijd reizen voor duikers en nu hebben ze samen ook nog een fraaie brochure met exclusieve Afrika-reizen van de persen laten rollen.

Botswana here we come
Via Johannesburg met een interne vlucht tot net over de grens in Botswana. 16 uur later staan we gepakt en gezakt in het kraaknette en nieuwe gebouwtje van de Limpopo Valley Airport. De omgeving ademt direct de Afrikaanse sfeer uit en onze 'local' contact Steven drukt je onmiddellijk en stevig zijn hand.
Met de jeep dobberen we over de veldwegen, onmiddellijk stellen we vast dat in Mashatu Game Park, het wild krioelt. De eeuwenoude Mashatubomen gaven de naam aan dit uitgestrekte stuk ongerepte natuur dat deel uit maakt van het Northern Tuli Game Reserve. Impala's steken hun kopje de oren gespitst op, de neusgaten gaan weg en weer en met een sierlijke sprong verdwijnen ze. Wat verder loopt een familie wrattenzwijnen de schaduw tegemoet, de ouders stevig op kop, hun kroost van 6 erachter de staartjes waggelend naar boven gericht. In "Tentcamp" worden we op een frisse gin tonic vergast. Kwestie van voldoende kinine te drinken om de malaria te bestrijden. Onze bagage wordt in prachtige tweepersoons tenten gebracht, het muskietennet en het engelse meubilair doen ons aan de film van "Out of Africa" denken. Na een smakelijk avondmaal, begeleiden de kampleiders ons persoonlijk en steeds gewapend naar de tenten die centraal rond het hoofdgebouw staan. Je weet nooit dat een leopard een oogje heeft laten vallen op een smakelijk stukje mensenvlees. De wierookstokjes en de petroleumlampen verspreiden hun typische geur en houden de insecten op afstand en uit de tent. Na een verfrissende douche vallen we in een rustgevend slaap, het geluid in de bush wiegde ons direct naar dromenland.

Een wekker heb je niet nodig. Een concert van exotische vogelgeluiden maakt je abrupt wakker, de zon komt heel vlug zijn kopje boven de horizon steken en het kamp ontwaakt. Na een stevig en uitgebreid 'english breakfast' zijn we gelaarsd en gespoord vlug in de jeeps op weg. Steven brengt ons naar zijn manege, amper 10 minuten verwijderd. Zijn kraaknette stallingen, zijn allen eerst met elektrische stroom omheind om de olifanten buiten te houden. Rond de hangaar die dienst doet als stal en ook voor de nodige schaduw zorgt, zijn zorgvuldig netten gespannen zodat geen wild dier ongewenst tussen de paarden zou geraken.
We maken kennis met de ploeg van grooms en begeleiders die met ons de volgende week door de brousse zullen trekken. Steven, heeft alles met militaire gestrengheid in handen. Zijn vroegere paraopleiding zal hier wel niet vreemd aan zijn. Dat erfde hij reeds van zijn vader Angus die vroeger in Rhodesië woonde en hoe we later bij het kampvuur zouden vernemen, de Belgen nog in Kongo en Ruanda gediend heeft. "I have good friends in Belgium" …
Twee jeugdige Zweedse meisjes zijn hier sinds maanden als grooms actief en staan voor de verzorging van de paarden en het materiaal in. De rechterhand van Steven, Rachel, heeft Australische roots en heeft ook haar hart aan dit schitterende land verloren. Neem dan een allegaartje van paardenfanaten die in België wonen met o.a. Juliette uit Zweden; Paul met Brits flegma; Henk en Noëlla met Belgisch paspoort en hun zusje Babs met een Nederlandse pedigree. Yves, is de vroegtijdige rentenier en Hippo Revue is vertegenwoordigd door 'Janssen en Janssens'.
Deze mix van nationaliteiten zou voor een gesmaakte saus zorgen de volgende dagen. Van eten gesproken, onze twee locale zwarte kokkinnen zijn echte tovenaars wat zij allemaal met amper een paar potten en met een kampvuur kunnen klaarmaken. Om de vingers van af te likken…

De paarden de hoofdrolspelers
Vlug wijst Steven de paarden aan die hij geschikt acht. Een krachtig paard voor een gespierde bundel zoals Henk, een mooi elegant damespaard voor zijn echtgenote Noëlla. Dan een rustige oudere schimmel die Yves, onze ouderdomsdeken, zou dragen. Iedereen kiest voor het zadel dat hij wenst, de ene voor een trekking, de ander voor engels rijzadel of een 'real western saddle'. 's Morgens vroeg vertrekken we om de warmte te vermijden. In een rustige stap verlaten we het kamp, we zijn op weg voor één week bush safari. De veldfles gevuld, trekken we de onmetelijke savanne in. Steven wijst ons onderweg allerlei soorten wild aan. Zijn getrainde oog en kennis leren ons veel. De eerste dag stappen we vooral, hij keurt alle ruiters om te zien wat hun rij-kwaliteiten zijn. Op de heuvel ijlen enkele zebra's weg. In de namiddag komen we in het eerste kamp waar de helpers van Steven, centraal rond het kampvuur, de tentjes per 2 personen opgezet hebben. De bagage werd met de pick-up vervoerd en na een verfrissende douche zijn we klaar. In de bomen boven ons bestoken een aantal apen ons met hun uitwerpselen. Zo keurig dat Henk zelf een voltreffer kreeg. De perfect gekoelde dranken en het smakelijke eten wiegen ons in een rustgevende siësta. Voor valavond, trekken we te voet met Steven en zijn vader Angus de wildernis in. Een deugddoende wandeling brengt ons voor het eerst oog in oog met een kudde olifanten, die rustig grazend onder de bomen staan. In een eerste oogopslag kun je je niet voorstellen dat deze kolossen zo gevaarlijk kunnen zijn. Angus leert ons hoe we tegen de wind in, steeds dichter bij deze kudde wijfjes met jongen komen. De camera's verorberen de ene filmrol na de andere…
In Afrika valt de avond ook vlug en als we bij schemerdonker terug in het kamp aankomen, branden de kampvuren reeds. De paarden staan centraal aangebonden het vuur en de rook, moeten de roofdieren op afstand houden. Permanent wordt er gewaakt en bij de minste onrust staat één van de begeleiders op om voor de veiligheid te zorgen. Steven slaapt met het hoofd op de zadels, zijn geweer steeds binnen handbereik. Wij worden in een rustgevende slaap gewiegd op het ritme van de wind.

Dances with elephants
Bij het krieken van de zon, wordt het kamp wakker. Joyce de kokkin heeft reeds voor een stevig ontbijt gezorgd. Wij pakken alles in, want de volgende avond slaan we ons kamp ergens anders op. De paarden worden opgetuigd en bij een frisse temperatuur zitten we reeds in het zadel. Het tempo wordt opgevoerd en in de uitgedroogde rivierbedding van de Limpopo gaan we voor een stevige galop. Het opent de longen van mens en dier. Steven stapt af en bekijkt de verse olifantendrollen die op de grond liggen. 'Elephants are around'… Met een speurdersblik stappen we door het kreupelhout, tot hij plots 100 m voor ons een troep olifanten ziet staan. Hij glundert en brengt ons stapvoets tot voor de kudde. Er ontstaat nervositeit, de olifanten ruiken ons en gaan verdedigend in een cirkel staan en gooien zand naar boven, de oren wapperen wild heen en weer. Stap voor stap komen we dichter. Steven informeert ons, dat als hij vertrekt we niet moeten talmen… Ook de paarden raken geagiteerd, de neusgaten wijd open, de oren permanent gespitst, gaan we stap voor stap naar de kudde toe. Mijn camera schiet spannende beelden, de teugels liggen in de hals van mijn ruin. Eensklaps, trompetgeschal van de leidinggevende koe die de jongen gaat verdedigen. Meer dan 30 olifanten komen in een razende telgang naar ons toe. Het zand stuift op, de takken kraken, ze lopen dwars over het struikgewas heen. Steven roept 'go' en in volle galop blazen we de aftocht. De olifanten chargeren en met doordringend trompetgeschal jagen zij ons op de vlucht. Ik heb de tijd niet om mijn camera te beveiligen, grabbel de teugels en weg zijn wij in volle galop. Noëlla vliegt door de doornstruiken heen en haar gezicht is bloedend getaand. Yves krijgt het benauwd en ziet in één flits zijn hele leven passeren. Henk onze gespierde bundel zat duidelijk op het traagste paard en de olifanten kwamen hem dicht op de hielen. Iedereen rijdt voor wat hij waard is en we vluchten naar de droge rivierbedding waar Rachel ons naar toe leidde. Ik draai me om en zie hoe Steven zijn paard terug drijft en zoals in een stierengevecht de agressieve olifantenmoeder afleidt. Hij speelt voor rode lap en de olifanten volgen hem en laten ons gerust. Ook al zien we hen niet meer, we horen wel het door merg en been gaande trompetgeschal, de grond davert, de adrenaline van mens en paard staat gespannen, het angstzweet druipt van Babs haar gezicht…
Niemand had dit op een vroege morgen verwacht: aangevallen worden door een kudde wilde olifanten. De dag er voor zagen het er nog zo lome brave kolossen uit…
Iedereen was duidelijk niet op dit voorval voorbereid. Ook Steven niet. Het was al anderhalf jaar geleden dat de olifanten hem achterna gingen. Hij werd uitzinnig van geluk en vroeg of er bij waren die opnieuw durfden gaan kijken. Paul, had geen angst, ik zou de foto's wel moeten maken en een paar anderen gingen schoorvoetend terug de rivierbedding naar boven waar de olifanten nog wild aan het ronddraven waren.
Steven zijn geweer rond de schouder, daagde de kudde weer uit. Van links naar rechts ging hij voor de agressieve leidster galopperen tot hij haar weer tot een aanval kon uitdagen. De charge die wij nu van op afstand volgden, doet je verbazen hoe zo'n 3,5 ton zwaar dier sneller als een paard kan aanvallen in draf. Ze halen makkelijk een snelheid van 35 - 40 km per uur en ontzien geen struikgewas of kleine boompjes, die sneuvelen onder het gewicht. Steven glundert en een triomfatorlach verscheen op zijn gezicht 'I am dancing with elephants' schreeuwde hij meerdere keren uit…
Babs, Noëlla en Yves hielden het voor gezien en bleven veilig honderden meter van het gebeuren weg. Nadat wij terug gekeerd waren, kwamen de tongen los. Janssen toverde uit zijn binnenzak een flesje stevige drank die de emoties deed doorspoelen en de meisjes rookten de ene sigaret na de andere om de zenuwen te verdrijven…
Een unieke belevenis die ik in mijn paardrij-carrière nog nooit had meegemaakt. De eerste dag dachten we dat het maar een slappe safari in stap zou worden. Die tweede morgen hadden we quasi niets anders dan gegaloppeerd en moest je wel de nodige zadelvastheid hebben, om niet in het savannezand te bijten.

Het gevaar van de bush
Terug in het kamp en bij de nodige gin & tonics kwamen de emoties los. Iedereen besefte dat wat we 's morgens beleefd hadden, toch een gevaarlijk moment was. Beeld je in dat er toch iemand uit het zadel gelicht wordt en op de grond achterblijft. Wat zou er gebeuren? "De olifant zou je gewoon vertrappelen, je met de slurf opnemen en ergens tegen aan smijten. Er zijn genoeg reisverhalen bekend waar olifanten de mens dodelijk verwond hebben" vertelt Angus ons. Maar Steven heeft toch een geweer merkte Babs op. Ja, inderdaad maar wat doe je met vijf kogels tegen 30 wilde olifanten? De hele reis zou Babs in de schaduw van Steven blijven, zijn geweer was haar zekerheid voor een veilige terugreis. Ze had duidelijk een naar moment beleefd.
Andere prevelden dan weer schietgebeden en zagen hun hele leven voor ogen. "Ik heb mijn testament nog niet gemaakt", merkte iemand op. "Ik moet nog zoveel doen", zei een ander. De charge van de olifanten deden ons beseffen dat de natuur niet zonder gevaar is. Een moment om nooit te vergeten.
Ons tweede kamp stond schitterend tegen de steile bedding van de Limpopo rivier die nu in dit seizoen volledig droog stond. 's Avonds bij het kampvuur zaten we een spelletje te kaarten, het was rustig en iedereen zat gemoedelijk te keuvelen. Tot plots een oorverdovend lawaai ons allen opschrikte, de paarden begon wild aan hun halster heen en weer te lopen, Steven sprong op en zocht zijn geweer, maar wist niet meer waar hij het laten staan. Het geluid werd altijd maar gevaarlijker en iemand schreeuwde "leeuwen"…
Janssens sprong bijna onder het bed in één van de tentjes. Er was paniek alom. Ik schoot een lichtkogel af en in de rivierbedding amper tien meter onder ons, zagen we een kudde opgeschrikte olifanten het hazenpad keizen… Blijkbaar stond ons kamp midden op hun route die zij volgden naar andere voedselplaatsen. De kampvuren en ons lawaai had de kudde doen opschrikken, de rollen waren nu omgekeerd. Steven was weer uitbundig toen hij de olifantenreuk zo dicht kon waarnemen. Die nacht ben ik met één oog open blijven slapen. Je weet maar nooit wat er nog allemaal zou gebeuren.

Pete's pond
De dagen volgenden elkaar snel op en we trokken van de ene kampplaats naar de andere. Het was het droge seizoen. We reden altijd 's morgens om de verzengende hitte van 's middag te vermijden. Professioneel werd iedere dag kamp gemaakt, de veldlatrine geïnstalleerd en met een oud olievat boven een kampvuur steeds voor warm douchewater gezorgd. Ook hier werd geen afval, zelfs geen sigarettenpeuk achtergelaten, kwestie van deze onmetelijke ongerepte natuur niet te bezoedelen. Kort na de middag kwamen we dan aan Pete's Pond, een groot watergat waar in de droge tijd, honderden dieren zich in de avondrust komen laven. Alles zag er rustig uit toen wij aankwamen. De paarden werden gedrenkt en Henk was de eerste die samen met Paul kopje onder ging in spannend watergevecht. Andere doken spontaan het water in; Janssen & Janssens verkozen wijselijk niet in het bruine sopje kopje onder te gaan. We hadden zo'n voorgevoel…
In een schitterend houten kamp met twee meter hoge palissaden, werden de paarden opgesloten en ook de keuken geïnstalleerd. Vanuit een speciaal gebouwde uitkijktoren hadden we ogenschouw over de drenkplaats waar onze ruiters pootje gebaad hadden. Toen het rustiger werd, kwamen honderden impala's, antilopen en wrattenzwijnen zich van het levensnoodzakelijke water genoegdoen. Een nest jonge nijlgansen verloor voor onze ogen een kuiken dat door een vraatzuchtige vis opgeslokt werd, de krijsende verdediging van moeder gans ten spijt. Hier is de wet van de sterkste nog altijd een natuurregel. Olifanten kwamen zich laven en toen zagen het er eigenlijk zo'n brave onschuldige dieren uit. Plots zagen we een grote pythonslang door het water naar de overkant zwemmen. Henk en Yves werden bleek toen zij dit serpent in hun zwemwater zagen spartelen.
De avond valt in Afrika altijd plots over je heen. Sommigen verkozen binnen de palissade hun bedstee te maken. De tentjes stonden wegens plaatsgebrek buiten de veilige omheining. Henk en zijn gevolg beslisten om in de uitkijktoren hun matrassen uit te rollen. Onze Afrikaanse begeleiders verkozen bij de paarden rond het vuur de wacht te houden. Het was een schitterende avond. De nacht is voor de roofdieren het moment om hun prooi te slaan en we hadden de voetafdruk van de leopard al gezien toen we de tenten opsloegen. Yves stond die avond onverwacht oog in oog met een solitaire olifantenstier die amper 10 meter voorbij zijn tentje passeerde. Krachtpatser Henk werd die nacht wakker toen een onschuldig slangetje in de uitkijktoren over zijn hand kroop… Dat is Afrika…

Ochtendrit
De laatste morgen zadelen we één uur voor zonsopgang (04.00 uur) de paarden op. We zouden een 'sun-rise' rit gaan maken. Het is nog donker als we vertrekken en we zijn op weg naar Salomon's wall. Daar aangekomen rijst een rotsformatie tientallen meter hoog uit de droge rivierbedding op. 'The place to be' om de nodige foto's voor het familiealbum te maken. Tegen de wind in trekken we de brede uitgedroogde rivierbedding stroomopwaarts op. Wat verder op stuift het hard in de rivierbedding. We horen het eerste olifantengeschal. Twee stieren vechten een rondje onder elkaar uit en slaan met ontwortelde bomen wild om zich heen. Zij willen zich meester maken van de kudde koeien die blijkbaar wat verderop in het bos verscholen staat. Wij naderen voorzichtig de kudde olifanten. Onze amazones blijven wat achter, de charge van de tweede dag zijn ze nog niet vergeten. Plots davert de bodem, de paarden trippelen ter plaatse en zijn zeer onrustig. Van alle kanten horen we trompetgeschal. Het stof stuift overal op, wij horen maar zien weinig. Toch besef je instinctmatig dat hier iets gaat gebeuren. Vijftig meter voor ons duiken de eerste olifanten de droge rivier in, zij kruisen opgewonden de bedding en zoeken rust aan de overkant. Toch blijft de onrust in de bossen doorgaan. Weerom een groep van een dertigtal olifanten die in paniek de overkant zoekt. Steven trekt met ons stapvoets dichter. Zonder enige aanleiding vluchten voor ons in een tijdsspanne van een kwartier zo'n 300 olifanten, deels met jongen van amper enkele dagen oud naar de andere kant. Je bent sprakeloos, verstomd zit je daar en laat dit unieke schouwspel de revue passeren. Geen enkele olifant die ons mensjes en paarden maar één blik gunt, wij zijn niet belangrijk, zij hebben nu andere prioriteiten om de rust binnen de kudde terug te krijgen. Dit schouwspel kun je niet in woorden vatten. Zonder paarden zouden wij nooit zo dicht bij dit oergeweld geraakt zijn.
Toen de rust hersteld was, wou Steven toch even gaan kijken wat de aanleiding was, van dit grootse olifantentumult. De grens tussen Zuid-Afrika en Botswana is op de kant van Zuid-Afrika volledig afgespannen met hoogspanning om de olifanten buiten de boerderijen te houden. Blijkbaar waren een paar jonge olifanten onder de draad geraakt bij de sappige plantages en konden ze niet meer terug. De ravage die we konden vaststellen was enorm. Over tientallen meters had de kudde de ijzeren palen uit de grond en de betonfundering gehaald. Alles werd vertrapt, stroomverdelers incluis. Dit was de oorzaak van de ontstane paniek. Waren we tien minuten vroeger gekomen zouden we met paarden en al door de kudde olifanten overrompeld zijn geweest.
Om de rust terug te brengen organiseerde Steven wat verderop in de rivierbedding nog de 'Botswana Grand National'. Zij die wilden konden een laatste rengalop van 500 meter uit hun trouwe paarden halen.

Ongerepte natuur
De dagen gaan snel voorbij, het afscheid kwam dichterbij. Ik herinner me nog de groep 'wildebeest' (gnoes) die we tegen kwamen. Paul en ikzelf gingen ze even in volle galop achterna en toen we tussen die dieren de heuvel naar boven kwamen, zag je beneden de schitterende savanne. Ook het moment waar al onze paarden in één oogopslag verschrikt omkeerden toen we op een struisvogelnest stootten en de broedende struis het op een lopen zette. De zebra's die je moeilijk kunt benaderen en altijd voor je uit ziet draven. De laatste avond kwamen we weer in tentcamp terug. Voor het eten werden we nog even door de gamekeepers per jeep rondgeleid. Je kunt de hyena's tot op vijf meter benaderen, alsook de luie vadsige leeuw die als je te dicht komt, toch even recht veert en zijn scherpe hoektanden toont. Ook volgden we de leopard die bij valavond zijn nachtelijke strooptocht begon. Dat zo'n schichtige kat, zo'n snelheid kan ontwikkelen hou je niet voor mogelijk.
Botswana te paard is uniek. Een aanrader en voortreffelijk georganiseerd qua logistiek, keuken en paarden. We hebben in deze te korte vakantie onze drukdoende maatschappij vergeten, geen GSM, geen overvolle agenda en stress. Enkele leven op het ritme van de natuur. Toen we afscheid namen en weer op Zuid-Afrikaanse bodem landden, begon het moderne circus weer. Yves was de eerste die opgelucht naar huis kon bellen, om zijn spannend avontuur aan het thuisfront mede te delen. Botswana is niet de laatste stop die wij via Hippo Trek in Afrika mochten beleven. In een volgend nummer stellen wij u een verslag voor van een hippo-reis in Senegal.

Tekst: Mark Wentein

INFO : Hippo Trek - Zeedijk, 776 - 8300 Knokke
Tel. 050/ 61 17 85
Fax. 050/62 75 05
Web www.hippotrek.com
e-mail: info@hippotrek.com