Costa Rica – bezienswaardigheden

1.    SAN JOSE EN OMGEVING

San José is de hoofdstad van de provincie San José, die een oppervlakte heeft van 4.959 km² wat overeenkomt met ongeveer 10% van het landoppervlakte.  Het aantal inwoners van de provincie is 1,1 miljoen, ofwel 37% van de totale bevolking.  Het is de dichtst bevolkte provincie van het land.
In het noorden van de provincie ligt een aantal bezienswaardigheden die vanuit de hoofdstad San José als dagexcursie bezocht kunnen worden ; de koloniale stadskern van San Antonio de Escazú, San Isidro de Coronado met fraaie gotische kerk, het slangencentrum van Clodomiro Picado…

Een bezoeker noemde San José ooit “een stad die uit niets anders dan een theater tussen stoffige zandstraten bestaat”.  Tegenwoordig is de stad veel meer dan dat : het is het politieke, economische en culturele hart van Costa Rica.
De charme van de stad is niet direct zichtbaar; er zijn bijna geen oude gebouwen, de auto’s lijken het op de voetgangers gemunt te hebben, de bussen maken je ademloos door hun zwarte uitlaatgassen…  van San José moet je leren houden.  De rustige parken, ge gezellige markten, het grote aanbod aan musea, de vele souvenirs winkeltjes, het uitgaansleven en de vriendelijke Josefinos maken San José een stad met allure. 

Gedurende de hele geschiedenis werd de stad geteisterd door aardbevingen en asregens van de nabijgelegen vulkanen Poás en Irazú.  Als gevolg van de vele aardschokken zijn er bijna geen oude gebouwen te vinden.  Ze werden verwoest of gesloopt door de bewoners zelf omdat niemand in een oud huis wil wonen in een gebied waar aardschokken de normaalste zaak zijn.  Als je zelf opeens het gevoel hebt dat een grote vrachtwagen door de straat rijdt terwijl je er geen ziet, dan was dat waarschijnlijk een aardschok.

Het klimaat in San José is door de hoge ligging over het algemeen lenteachtig; het is er nooit snikheet of steenkoud.  De periode half november tot eind april heet de zomer (verano), de rest van de maanden is het winter (invierno).  Qua temperatuur maakt het niet veel uit, maar in de winter – ook wel regenseizoen – is het ’s ochtends droog en ’s middags regent het.  In deze periode gaat geen enkele Josefino zonder paraplu op straat. 

Sommige reizigers willen niets liever dan zo snel mogelijk San José verlaten om de natuur in te duiken.  Toch heeft de stad een aantal bezienswaardigheden die de moeite zijn…
-    Teatro Nacional : de trots van iedere inwoner. Het is gefinancierd door 19e eeuwse koffiebaronnen.  Ze schaamden zich ervoor dat de wereldberoemde operaster Adelina Patti geen geschikte ruimte had om op te treden. 
-    Plaza de la Cultura : op het plein geven straatmuzikanten regelmatig vertoningen, vooral op zondag vertoont het plein een levendig schouwspel.
-    Parque Central
-    Het Correo Central (postkantoor) : één van de weinige gebouwen die uit de koloniale tijd stamt. 
-    Mercados (markten) : de marktgebouwen zitten vol winkeltjes waar bloemen, kruiden, tassen, koffie, schoenen, pannen, vlees, vis, groente en fruit worden verkocht.  Er zijn ook restaurantjes.
-    Parque España : waar de grootste boom van de stad staat. Op zondag is hier een kleurrijke kunstmarkt.
-    Museo Nacional : een goede plek om kennis te maken met de geschiedenis en geologie van Costa Rica. Het museum ligt in El Cuartel Bellavista (lett. Het kwartier met het mooie uitzicht)
-    …

3.    PARQUE NACIONAL TORTUGUERO

Het stadje Tortuguero ligt ongeveer 80 km ten noordwesten van Limón en is een typisch Caribïsch kustdorpje met – tot voor – kort alleen houten huizen en een paar honderd inwoners.  Maar iedereen kent de naam Tortuguero van het Parque Nacional Tortuguero. Het park bestaat uit een met kanalen en rivieren doorsneden regenwoud en een 30 km lang strand waar drie verschillende soorten zeeschildpadden aan land komen om eieren te leggen.

Praktisch :
Opgericht         1970
Oppervlakte     18.946 ha
Hoogte            van 0 tot 100 meter boven zeeniveau
Neerslag          5.000 à 6.000 mm/j
Typering          neststrand van 3 soorten zeeschildpadden met een achterliggend laaglandregenwoud dat door talrijke rivieren en kanalen wordt doorsneden.

Zeeschildpadden waren in het verleden een onmisbare natuurlijke hulpbron voor de kustbewoners van het Caribisch gebied.  Van de groene zeeschildpadden worden eieren, vlees, huid, olie en het schild gebruikt.  Daarnaast is er nog de calipee, de gelei-achtige substantie in de lichaamsholte waar schildpadsoep van wordt gemaakt en waaraan de schildpad zijn naam dankt. 

Op het strand van Tortuguero nestelen zich drie soorten zeeschildpadden : de groene zeeschildpad, de lederschildpad en de karetschildpad.  Van deze drie is de groene zeeschildpad de talrijkste, jaarlijks komen tien- tot dertigduizend vrouwtjes aan land.  In de maanden juli tot oktober kunnen bezoekers met een beetje geluk zelf getuige zijn van het leggen va    n de eieren.  Het gadeslaan van de schildpadden is alleen toegestaan mits begeleiding van een erkende gids.  Vrouwtjeschildpadden die op zoek zijn naar een geschikte nestplaats laten zich erg gemakkelijk verstoren, daarom gelden een aantal regels waaraan iedereen zich heeft te houden. 

De belangrijkste regel is geen licht (ook geen flitsen).  Schildpadden reageren sterk op licht.  Toeschouwers worden pas bij de schildpad toegelaten als deze begonnen is met het leggen van haar eieren. Ze raken dan in trance en laten zich vanaf dat moment niet meer verstoren. 

De schildpadden vormen een grote attractie maar Tortuguero heeft meer te bieden.  Het gebied is met 5.000 à 6.000 mm neerslag per jaar één van de regenrijkste gebieden van het land.  De wouden van de Llanura de Tortuguero dragen de naam regenwoud dan ook met ere en zijn een cocktail van regenwouden, moerassen en rivieren.  Het netwerk van brede en smalle riviertjes geeft kleine bootjes toegang tot het hart van het gebied. 

De kanalen bieden een ideale mogelijkheid voor het zien van dieren.  Algemene vogels zijn ; toekans, papegaaien, slangehalsvogels, wel tien verschillende soorten reigers en ijsvogels.  Zoogdieren die kunnen worden waargenomen vanuit de bootjes zijn ; kapucijn, brul en slingeraap, rivierotters, drieteenluiaard en de tamandua.  Op omgevallen bomen langs de oevers liggen bij mooi weer schilpadden en kaaimannen te zonnebaden.

4.    LA FORTUNA EN DE VULKAAN ARENAL

LA FORTUNA
Is een goede uitvalsbasis om de vulkaan Arenal en z’n omgeving te leren kennen.  De bewoners van het stadje zijn niet bang voor “hun” vulkaan.  Zolang de vulkaan zijn dagelijkse rookpluimen produceert, is het slechts een welkome toeristische attractie die het stadje welvaart brengt.  Pas wanneer de activiteit stokt ontstaat er onrust, omdat dat het teken kan zijn voor een naderend grote eruptie.

De Arenal is vanuit Fortuna duidelijk zichtbaar.  Meerdere keren per dag is te zien hoe zich een hoge rookkolom boven de berg verheft, ’s nachts zie je bij helder weer een oranjerode gloed rond de krater. 

PARQUE NACIONAL VOLCÁN ARENAL
Praktisch
Opgericht           1994
Oppervlakte       2920 ha
Hoogte              500 tot 1.633 m boven zeeniveau
Neerslag            3.500 tot 5.000 mm per jaar
Typering            actieve vulkaan Arenal, de rest van het park is grotendeels begroeid met nevelwoud

De actieve geschiedenis van de Arenal is zeer kort, zeker in vergelijking met vulkanen als de Poás en Irazú die gedurende de koloniale periode het land meermaals wakkerschudden met heftige erupties.  Op 29 juli 1968 barstte de vulkaan volkomen onverwacht en zeer explosief uit.  De eerste tekenen die wezen op de aanstaande uitbarsting waren enkele aardschokken, luttele seconden later werd de top van de vulkaan weggeblazen.  In de loop van de ochtend vonden meerdere zeer zware erupties plaats.  Tabacon, Arenal, Pueblo Nuevo en La Fortuna – dorpjes aan de voet van de vulkaan – werden het zwaarst getroffen.  Huizen werden zwaar beschadigd en er vielen veel slachtoffers.  Het dorpje Tabacon verdeween, net als Pompeï, volledig onder het as. 

Z’n spectaculairste zicht toont de vulkaan ’s nachts.  Vanuit het westen zie je dan roodgloeiende lavastromen langs de helling naar beneden komen.  In Fortuna zijn verschillende organisaties die ’s nachts excursies organiseren.

6.    MONTEVERDE CLOUDFOREST PRESERVE

Hoog in de bergen ten noorden van de Interamaricana ligt het dorpje Monteverde.  Eigenlijk is het niet eens een echt dorp, de huizen liggen ver uit elkaar en zijn gescheiden door bossen, heuvels en weilanden.  Monteverde is een gemeenschap die voor het merendeel bestaat uit Noord-Amerikaanse quakers.

Het was in de beginjaren vijftig dat 3 Noord-Amerikaanse quakers door Midden-Amerika trokken op zoek naar een plaats waar ze zich konden vestigen.  Tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden zij zich op grond van hun geloof tegen de Amerikaanse inmenging gekeerd.  Na de oorlog besloten zij te emigreren naar een “betere plek”.  Deze plek moest een rustig, dunbevolkt gebied zijn en het mocht er niet tropisch heet zijn want ze hadden altijd hun inkomen verdiend met melkveehouderij en wilden dit blijven doen.  Zij kozen als woonplaats het vochtige en koele heuvelland in het noorden van de provincie Puntarenas en stichtten daar de nederzetting Monteverde (groene heuvel). De quackers vestigden zich met de intentie voorgoed in Monteverde te blijven en begrepen dat vriendschap, of op z’n minst vrede, met de overige streekbewoners essentieel was.  De boeren uit de omgeving konden hun melk naar de opgerichte kaasfabriek brengen (om kaas te maken) en kregen zo meer inkomsten… 

Sinds de beginperiode is er veel veranderd; het totale aantal quakers bedraagt nu ongeveer 400; de kaasfabriek verhonderdvoudigde zijn produktie…  wat niet veranderde was de vriendelijkheid van de mensen en de rijke natuur. 
Van het oorspronkelijk areaal dat door de quackers werd aangekocht, besloten zij een hooggelegen nevelwoud van ongeveer 50 ha als waterwingebied te beschermen.  Dit nevelwoud kreeg de naam Bosque Eterno en was het begin van Costa Rica’s grootste particulaire natuurreservaat : het Monteverde Cloudforest Preserve.

Het nevelwoud van Monteverde trekt meer bezoekers dan gelijk welk ander bosreservaat in CR, en voor de meesten heeft dat met een vogel te maken.  Velen willen een glimp opvangen van de schitterende quetzal, de kleurigste en spectaculairste vogel van de Amerikaanse tropen.  Hoewel hij in Midden-Amerika als bedreigde diersoort wordt beschouwd, leven er naar schatting bijna duizend quetzals in Monteverde. 

Montverde biedt echter meer dan alleen de quetzal.  Dit mistige, groene, hooggelegen nevelwoud kent een rijke fauna en flora; 2500 plantensoorten, 400 soorten vogels, 490 soorten vlinders en 100 soorten zoogdieren. 

Een populaire excursie is THE SKY WALK, een reeks hangbruggen tussen platforms in het bladerdak.  Het is een leuke manier om het bos eens van bovenaf te bekijken.  Voor echte avonturiers is er een ruim aanbod aan tochten door het bladerdak, met klimgordels aan hangend aan stevige kabels die tussen de bomen gespannen zijn.

Andere activiteiten :
Bird-Watching: De quetzal is de meest beroemde vogel van Monteverde, die zich prima thuis voelt in het hooggelegen nevelwoud. Naast de quetzal is ook de drielelklokvogel een prachtige soort om in het wild te zien. Van verre zijn deze vogels al te horen door hun metaalachtige roep. Monteverde is het leefgebied van de Smaragd Arassari, Zwarte Goean, Menie Zanger, veel Tangaras, de Zwartmasker Solitaire en de Tandsnavel Baardvogel.
Paardrijden: Door meerdere hotels en berglodges aangeboden. Meestal worden mooie paden in het bos gevolgd, af en toe met prachtig uitzicht op de Golf van Nicoya.
Kleinschalige dierentuinen ( insecten, reptielen en amphibien  ) Bezoekers kunnen hier kennis maken met de grote  ariëteit aan vlinders, ongeveer 40 soorten slangen en de kikkers van de zone in terraria, waarbij men probeert de natuurlijke omgeving zo goed mogelijk trachten na te bootsen.     

Beschermde gebieden
Monteverde Cloud Forest Biological Preserve: Een geweldige diversiteit aan flora en fauna, uniek in de wereld. Een reservaat dat u niet mag missen: een paradijs voor natuur liefhebbers en wetenschappers.  Via een netwerk aan goed onderhouden paden is het nevelwoud goed te observeren. Probeert u het zo vroeg mogelijk te bezoeken; de fauna is dan het aktiefste en vaak zijn de weersomstandigheden ook beter. Ongeveer 400 soorten vogels, 490 vindersoorten, meer dan 100 soorten zoogdieren, 2,500 planten soorten ( waarvan er ongeveer 500 tot de orchideeen  behoren ) en tien duizenden insekten zijn in dit gebied  ariëteit ceerd. Noemenswaardige dieren zijn de jaguar, tapir en de quetzal. Het reservaat bestaat uit 11,500 hectaren en is geopend van 7.00 tot 16:30.
Santa Elena Cloud Forest Preserve:  Ontstaan met als doel het nevelwoud van het gebied bij het plaatsje Santa Elena te beschermen. Inkomsten uit bezoeken aan het park worden gebruikt om meer in bescherming te investeren en milieu bewuste programma´s op te zetten. Meerdere paden kunnen worden bewandeld om het 310-hectaren grote reservaat te ontdekken. Op heldere dagen kunt u de Arenal vulkaan zien. Het reservaat is geopend van 07.00 to 16.00 uur.
Children’s Eternal Forest: Dit is het grootste  arië reservaat in Costa Rica. Kinderen hebben het beetje bij beetje met hulp van hun ouders gefinancierd in het kader van een project van een onderwijzeres. Het deel van het reservaat dat u vanuit Monteverde kunt bezoeken is het Biologisch station San Gerardo, ongeveer  7 kilometer buiten Santa Elena.  Mooie wandelpaden door het regenoud en een indrukwekkend uitzicht op de Arenal vulkaan. Het reservaat is 22,000-hectaren groot en de openingstijden zijn van  07.00 tot 16.00 uur.
Bajo Del Tigre Trail: Gescheiden van het Children’s Eternal Forest, ligt dit beschermde gebied in  Monteverde en is ongeveer 29 hectaren groot. De wandeling beslaat ongeveer  3.3 kilometer en u geniet bij helder weer onderweg van een prachtig uitzicht op de Golf van Nicoya. Kapucijnerapen, gordeldieren en een grote  ariëteit aan vlinders, padden en vogels kunnen hier worden waargenomen.
Finca Ecológica: Dit gevarieerde beschermde gebied heeft watervallen, koffie plantages en u heeft er de kans veel dieren waar te nemen, zoals neusbeertjes, agoutis, luiaards en ongeveer   150 soorten vogels. Finca Ecológica is 100% eco toerisme en is geopend van 07.00  tot 17.00 uur. Ook een interessante nachttour is mogelijk, van 17:30 tot 19:30.

7.    PARQUE NACIONAL MANUEL ANTONIO

Praktisch :
Opgericht        1972
Oppervlakte    682 ha
Hoogte           tot 170 meter boven zeeniveau
Neerslag         3.800 mm/jaar
Typering         een klein park dat bescherming biedt aan een kustlandschap met stranden, regenwouden en een kustmoeras.    De dierenwereld is buitengewoon rijk en gevarieerd

Spreek je over tropische stranden, dan heb je het over Manuel Antonio.  In CR’s kleinste nationale park groeien de regenwouden tot op het strand.  Apen slingeren door de takken en grote, zwarte leguanen rennen over het hete zand.  De stranden zijn breed en schoon.  Erboven ziet u hoge kliffen, bedekt met een dichte jungle.  Om het ecosysteem te beschermen, laten de parkwachters op weekdagen maximaal 600 bezoekers toe (in het weekeinde 800)

Het eerste strand, Playa Espadilla Norte, is zeer fraai, maar ook gevaarlijk vanwege onvoorspelbare getijstromen.  Playa Espadilla Sur en Playa Manuel Antonio zijn beter toegankelijk en veilig om te zwemmen.  In het nationale park valt vanalles te beleven.  Langs de stranden kunt u zonnebaden, surfen, zwemmen, snorkelen en paarden huren.  Er zijn organisaties die tochten op zeilboten aanbieden.  Snorkelen en dolfijnen kijken vormen de belangrijkste attractie.  In het bos zijn routes uitgezet om te wandelen en dieren te bekijken.